Zaterdagmiddag      een      uur      wordt      in      het      Drentse      dorpje Tiendeveen   (gemeente   Beilen)   een   man   begraven,   wiens   laatste gang    zal    beginnen    op    de    plaats,    waar    hij    zondagavond    werd neergeschoten door de politie: het plaatselijke café. Vandaar zal de stoet vertrekken. Er   zullen   er   velen   op   het   kerkhof   zijn,'   Want   boordevol   deernis   is de   nagedachtenis   aan   Berend   Pekel,   de   30-jarige   vader   van   drie kinderen,      die      woensdag      in      het      Bethesda      Ziekenhuis      in Hoogeveen aan zijn kwetsuren is overleden. Die     deernis     is     bij     vele     inwoners     van     het     landelijke     dorpje vermengd    met    een    afkeer    van    het    optreden    van    de    politie    op deze    noodlottige    zondagavond.    De    rijkspolitie    is    er    één    man sterk:   Lubbert   Serga,   die   vier   jaar   het   gezag   in   Tiendeveen   heeft vertegenwoordigd.   Tot   donderdag,      want   toen   werd   hij   met   vakantie   gestuurd.   Waarschijnlijk   zal   hij   nooit   meer   terugkeren   in   het   dorp,   waar zovelen zo gebeten op hem zijn. ‘Als   hij   langer   zou   zijn   gebleven,   was   het   niet   best   met   hem   afgelopen',   voorspelde   caféhouder   Slomp   en   zijn   cliënten      beaamden   het   nadrukkelijk.     Daar,   aan   de   stamtafel   gaat   het   verhaal,   dat   Berga   niet   weet   hoe   hij   met   de   mensen   in   het   dorp   moet   omgaan,   maar   bij   de   politie   vertelt   men,   dat de   mensen   in   het   dorp   niet   weten   hoe   zij   met   Berga   moeten   omgaan.   Aan   diezelfde   stamtafel   zat   zondag   Berend   Pekel,   die   spoorlegger   was.   'Ze waren   gezellig   bij   elkaar.   Nee,   niemand   was   dronken,.   Ze   hadden   wel   een   behoorlijk   glaasje   bier   gehad.   Een   kampioensfeestje   nietwaar?   en kastelein   Slomp   knipoogt.   En   hij   vertelt,   hoe   Berga   ‘s   avonds   was   gekomen   omdat   hij   een   jongen   moest   verhoren   die   er   ook   was.   Nee,   geen ernstige   zaak.   Maar   men   was   gezellig   onder   elkaar   en   dan   die   politieman,   is   het   dan   een   wonder,   dat   de   feestelingen   zeiden:   ‘Kom   nou,   die   jongen krijg je niet mee? aldus de caféhouder. En: ‘Er is dan een gezelschap met de agent naar buiten gegaan en later is men weer binnengekomen.   Maar   ook   al   vertelt   de   heer   Slomp   het   alsof   het   de   gewoonste   zaak   van   de   wereld   is,   pais   en   vrêe   was   het   er   allerminst.   Ook   al   getuigde   hij vol verve van zijn klanten: ‘Het zijn hele kalme jongens; ze doen nooit wat. Als ik zeg: ‘jongens, een klein beetje rustig, dan zijn zij rustig’.   Dat   heeft   hij   ook   die   fatale   zondagavond   gezegd:   ‘Ik   dacht   nog,   het   wordt   een   gevaarlijke   avond.   Jongens   wees   rustig   en   ga   naar   huis.   Het   is sluitingstijd. Het kon wel eens op vechten uitdraaien.   Het   ís   op   vechten   uitgedraaid.   En   hoe.   Hoor   was   Herman   Kleine,   die   pal   tegenover   het   café   woont,   ervan   zegt:   ‘Het   was   tien   voor   elf.   Ik hoorde   schieten   en   ik   stak   gauw   mijn   hoofd   uit   het   raam.   Berga   was   in   zijn   huis   vlak   naast   het   café.   Vier   of   vijf   man   stonden   voor   zijn   woning.   Ze schreeuwden:   ‘Kom   er   maar   uit’.   Een   paar   minuten   later   kwam   er   er   twee   gemotoriseerde   politiemannen.   Met   schijnwerpers   speurden   zij   de   tuin van het café af. Berend Pekel kwam toen net bij de achterdeur van het café vandaan. Ik hoorde roepen: ‘ Handen omhoog! ’.   Drie   politiemannen   tegenover   Berend,   die   er   moederziel   alleen   met   zijn   handen   omhoog   stond.   Eerst   vielen   er   waarschuwingsschoten.   Het was    een    geknal    aan    een    stuk    door.    Toen    lag    Berend    op    de    grond.    De    vijftienjarige    Jelle    Scheepers    had    ook    naar    buiten    gekeken;    ‘In    de schijnwerpers   zag   ik   een   man   vallen’.   Berends   broer   Eelbert   en   Jan   Pekel   vertellen   mij,   hie   ze   na   de   schietpartij   op   drie   verschillende   plaatsen   bij het   café   vijf   hulzen   hadden   gevonden.   Albert   Annen   heeft   zelf   gezien,   hoe   Berga   iemand   op   een   brommer   met   de   vuist   had   geslagen.   Dat   moet Freek Kikkert zijn geweest, die er met Hendrik Kats bij was, toe ze Berend neer schoten. ‘Met   drie   man   waren   we   door   de   achterdeur   uit   het   café   gekomen.   Ik   zei   nog   tegen   Berend:   ‘ga   naar   huis   en   koffiedrinken,   omdat   ik   bang   was   dat er   nog   meer   trammelant   kwam,’   aldus   Hendrik   Kats.   Inderdaad,   er   kwam   meer   trammelant:   ‘Ze   schoten   in   de   grond   of   in   de   lucht,   ik   weet   het   niet meer, want ik was helemaal beduusd en toen het schieten afgelopen was, lag Berend daar’. Hendrik Kats beeft nog als hij eraan denkt.   Zo   ontladen   de,   in   heftige   beroering   betrachte   gemoederen   van   vele   Tiendeveners   zich   in   het   bitterste   verwijten,   ja,   soms   zelf   in   gevoelens van   haat.   Mevrouw   Otten,   moeder   van   Eelbert,   Albert   en   Bertus,   die   allen   bij   het   feest   waren   geweest,   vatte   hun   meningen   samen:   ‘De   politie draagt schuld’. Maar   Albert   kocht   net   sigaretten   toen   Berga   in   het   café   was   gekomen   en   ook   Bertus   herinnerde   er   zich   eigenlijk   slechts   bitter   weinig   van.   Doch luister   naar   wat   die   andere   Jan   Pekel,   niet   de   broer,   maar   de   neef   van   het   slachtoffer,   met   schroom   en   zachte   stem   onthulde:   ‘Ik   was   bij   mijn verloofde thuis aan de overkant van het café, toen ik meer dan tien schoten achter elkaar hoorde. Het   dorp   pestte   Berga.   Bromfietsers   gingen   extra   hard   rijden   om   hem   te   treiteren.   Waarom   zijn   ze   allemaal   tegen   hem>   Hadden   we   ze   niet afgesproken   dat   ze   hem   wel   eens   zouden   aanpakken?   Het   zat   dus   in   de   lucht   en   de   bom   barstte   op   de   fuif   van   de   voetbalclub.   Berend   kwam dronken   naar   buiten.   Ik   weet   niet   of   hij   een   mes   had.   Niemand   weet   of   Berend   een   mes   had;   Slomp   niet,   Annen   niet,   Kleine   niet,   Scheepers   niet, Otten niet, niemand heeft een mes gezien. Alleen   de   broers   van   Berend   Pekel   verklaren   om   strijd,   dat   in   het   Hoogeveens   ziekenhuis   waar   Berend   woensdag   is   overleden,   bleek,   dat   hij   een mes   in   zijn   zak   had.   Een   knipmes,   dicht   en   onder   een   zakdoek.   Huns   inziens   had   hij   dat   mes   nooit   hebben   kunnen   wegstoppen,   want   daarvoor   was hij   te   ernstig   gewond:   hij   had   volgens   Eelbert   drie   gaten   in   de   maag   en   voorts   waren   zijn   lever,   galblaas   en   rug   geraakt.   De   dokter   heeft   me   zelf verteld,   dat   Berend   doorzeefd   was   me   kogels.   Het   is   dit   mes,   dat   niemand   heeft   gezien   en   waarover   niemand   ongevraagd   spreekt.   Zoals   men zwijgt over dingen die men niet wil horen - dit mes, waarvan de politie kort na de schietpartijen heeft verklaard aan de pers.   ‘Pekel   nam   een   dreigende   houding   aan   en   trok   zelfs   een   mes.   De   agent   vroeg   assistentie   en   toe   die   kwam   opdagen,   zwaaide   Pekel   opnieuw met zijn mes en kwam op een van de agenten toe’. Maar   gisteren   bleek   ons,   dat   ook   de   politie   het   mes   niet   had   gezien.   Misschien   is   het   er   geweest,   misschien   niet.   Dat   onderzoeken   thans   op   last van    de    Justitie    twee    rijksrechercheurs,    die    daarvoor    een    paar    weken    hebben    uitgetrokken.    Want    erg    mededeelzaam    is    de    bevolking    van Tiendeveen op bepaalde punten niet. Maar   hoe   heeft   de   politie,   terwijl   hierover   nog   niets   vaststaat,   al   definitief   kunnen   beweren,   dat   het   er   geweest   is:   het   mes?   Thans   verklaart   de politie:   Berga   is   de   plaatselijke   rayoncommandant   van   de   rijkspolitie   in   Tiendeveen   waar   de   bevolking   allesbehalve   een   vriend   van   de   politie   is. Nam zij het Berga niet kwalijk dat hij er bij was toen onlangs een gezin uit zijn huis werd gezet? Dat was een hele rel.   Zondag   moest   Berga   enige   jongens   verhoren,   daarom   kwam   hij   in   het   café.   Maar   Berend   Pekel   ging   er   zich   mee   bemoeien.   Toen   de   jongens aanstalten maakte om mee te gaan met de politieman, weerhield Pekel hem daarvan. ‘Je blijft hier!’beet hij hem toe. Berga   verwachtte   moeilijkheden   en   vroeg   om   assistentie,   die   toen   echter   nog   niet   kwam.   Wel   kwamen   de   kerels   naar   buiten   en   zij   sloten   Berga   in en drongen hem tegen de muur. Pekel   was   er   ook   bij.   Berga   voelde   zich   bedreigd.   Ruggelings   keerde   hij   naar   zijn   aangrenzende   woning   terug.   Plotseling   zag   hij   in   het   donker   het gebaar   van   iemand   die   een   mes   wil   openmaken.   Berga   pakte   zijn   pistool.   De   mannen   kwamen   opzetten.   Hij   schoot   in   de   lucht   zijn   hele   houder leeg. Hij bereikte de deur van zijn huis. Eén kogel had hij nog over. Op dat ogenblik riep zijn vrouw: Help, ze vermoorden mijn man.   Op   datzelfde   moment   kwam   de   veel   eerder   gevraagde   assistentie:   twee   politiemannen   uit   Beilen.   Ze   hoorden   de   vrouw   roepen:   ‘Kijk   uit,   ze hebben een mes’. En    de    politiemannen    onderzochten    de    omgeving    met    lantaarns.    Ze    hadden    hun    pistolen getrokken.   Toen   zagen   ze   plotseling   in   het   licht   der   lantaarns   Berend   Pekel,   die   met   vier,   vijf of   zes   mannen   de   achterdeur   van   het   café   uitkwam.   Allen   kwamen   op   de   drie   politiemannen af, Berend in gebogen houding voorop. ‘Halt,   handen   omhoog!’   schreeuwde   de   politie.   Maar   Berend   kwam   toch   dichterbij   tot   op enkele   meters.   De   politie   richtte   op   de   grond   en   schoot.   Steeds   kwam   Berend   dichterbij.   Hij was   door   het   dolle   heen.   Had   hij   niet   de   hele   middag   in   het   café   gezeten?   Toen   wankelde   hij: men    ondersteunde    hem    naar    het    café    en    maakte    zijn    boordenknoopje    los.    Aldus    de    tot dusver   bekende   lezing   van   de   politie,   volgens   wie   Berend   niet   door   vijf,   maar   door   één   kogel zou zijn getroffen, die niet afkomstig zou zijn uit het pistool van Berga.   Later   heeft   men   krassen   op   het   mes   ontdekt   op   de   deur   van   de   woning   van   Berga.   Had men    die    deur    niet    bewerkt    toe    de    politieman    zich    ter    bescherming    tegen    zijn    aanvallers moest   opsluiten   in   zijn   woning?   De   deur   is   in   beslag   genomen   en   wordt   thans   onderzocht. Maar ook de politie heeft het mes niet gezien.
https://kaashoekgenealogie.nl - Tiendeveen: Berend Pekel https://kaashoekgenealogie.nl - Uitvaart Berend Pekel ©
De     tekst     is     ook     als     PDF     te downloaden.
KAASHOEK GENEALOGIE .NL
Patrilineaire stamreeks van Pekel vanaf 1750 t/m heden
contact: wim ( @ ) kaashoekgenealogie.nl